"Je hebt toch tijd? Waarom ga je niet even iets leuks doen?"
Het is een opmerking die ik weleens hoor. Vaak lief bedoeld. Toch merk ik dat ik daar even over moet nadenken.
Want tijd hebben is voor mij niet hetzelfde als kunnen ontspannen.
Voordat ik verder schrijf, wil ik iets benadrukken. Iedereen met autisme is anders. Wat ik in deze blog beschrijf, is hoe mijn autisme werkt. Misschien herken je jezelf erin. Misschien helemaal niet. En dat is precies wat autisme zo bijzonder maakt: geen twee mensen zijn hetzelfde.
Een doos die een paar dagen dicht bleef
Een paar dagen geleden kwam er iets binnen waar ik al een tijd naar uitkeek.
Ik was er blij mee. Ik had er bewust voor gekozen en kon niet wachten om ermee aan de slag te gaan.
Toch bleef de doos een paar dagen dicht.
Niet omdat ik geen tijd had.
Maar omdat mijn hoofd nog geen ruimte had.
Pas later maakte ik de doos open. Het bleek een LEGO-bloemenset uit de botanische collectie te zijn. Voor veel mensen misschien gewoon een leuke hobby. Voor mij is het veel meer dan dat.
Tijd is niet hetzelfde als mentale ruimte
Mensen denken vaak dat ontspannen een kwestie is van tijd maken.
Voor mij werkt dat anders.
Voordat ik aan een hobby kan beginnen, is mijn hoofd eerst bezig met allerlei andere dingen.
Zijn er nog e-mails die ik moet beantwoorden?
Moet ik nog iets voorbereiden voor een coachsessie, workshop of lezing?
Zijn er afspraken waar ik nog aan moet denken?
Moet ik straks nog weg?
Kan er onverwacht iets tussendoor komen?
Mijn hoofd maakt als het ware eerst een controlelijst.
Pas als ik voldoende overzicht ervaar, ontstaat er mentale ruimte.
En juist die mentale ruimte bepaalt of ik kan ontspannen.
Mijn hobby begint niet wanneer ik de doos openmaak
Voor veel mensen begint een hobby op het moment dat ze eraan beginnen.
Voor mij begint een hobby veel eerder.
Mijn hoofd moet eerst loskomen van alle verantwoordelijkheden.
Dat heeft niets te maken met geen zin hebben.
En ook niet met perfectionisme.
Mijn brein verwerkt voortdurend informatie. Het plant, onthoudt, schakelt en denkt vooruit. Daardoor lukt het mij niet om zomaar te zeggen: "Nu ga ik even ontspannen."
Dat laat zich niet afdwingen.
Eindelijk rust in mijn hoofd
Toen ik uiteindelijk begon met bouwen, gebeurde er iets wat ik altijd bijzonder vind.
Mijn aandacht verschoof.
Ik keek naar de bouwtekening.
Zocht de juiste steentjes.
Bouwde stap voor stap verder.
Even hoefde mijn hoofd niet bezig te zijn met mijn agenda, mijn werk of alles wat nog moest gebeuren.
Juist dát maakt deze hobby voor mij zo waardevol.
Niet omdat ik bloemen van LEGO bouw.
Maar omdat mijn hoofd eindelijk even rust vindt.
Mijn mentale energie wordt over veel meer dingen verdeeld
Vroeger kon ik uren achter elkaar ergens mee bezig zijn.
Daar stond ik nauwelijks bij stil.
Nu merk ik dat mijn leven veranderd is.
Mijn mentale energie wordt gedurende de dag over veel meer dingen verdeeld.
Mijn werk als autismecoach.
Het ontwikkelen van lezingen, trainingen en workshops.
Mijn cliënten.
Mijn bedrijf.
Mijn gezin.
De dagelijkse verantwoordelijkheden.
Ook als ik niet actief met deze dingen bezig ben, verwerkt mijn hoofd voortdurend informatie.
Dat kost energie.
Vaak meer energie dan aan de buitenkant zichtbaar is.
Ook iets leuks kost energie
Misschien denk je dat ik vervolgens de hele middag LEGO bouw.
Maar ook dat is voor mij veranderd.
Na ongeveer anderhalf tot twee uur merk ik dat mijn concentratie afneemt.
Mijn hoofd raakt voller.
Mijn energie voor deze activiteit neemt af.
Niet omdat ik het niet meer leuk vind.
Juist omdat ik ervan geniet, kies ik ervoor om op tijd te stoppen.
Vroeger zou ik waarschijnlijk nog uren zijn doorgegaan.
Nu luister ik eerder naar de signalen van mijn lichaam en mijn hoofd.
Niet omdat ik minder kan.
Maar omdat ik inmiddels weet wat er gebeurt als ik mijn grenzen blijf negeren.
Een hobby is voor mij geen luxe
Soms hoor ik mensen zeggen dat een hobby ontspannend is.
Dat klopt.
Maar tegelijkertijd kost een hobby mij ook energie.
Niet de verkeerde energie, maar wel energie.
Dat betekent dat ik keuzes moet maken.
Niet alles hoeft op één dag.
Ik hoef mijn hobby niet "even tussendoor" te doen.
Ik mag wachten totdat mijn hoofd daar klaar voor is.
En dat is misschien wel de grootste verandering ten opzichte van vroeger.
Van overleven naar leven
Mijn autisme heeft mij geleerd dat ontspannen niet betekent dat ik zoveel mogelijk uit mijn vrije tijd moet halen.
Ontspannen betekent voor mij dat ik luister naar wat mijn hoofd nodig heeft.
Soms is dat anderhalf uur LEGO bouwen.
Soms blijft de doos nog een paar dagen dicht.
En soms besluit ik dat vandaag niet het juiste moment is.
Dat voelt misschien vreemd in een wereld waarin we altijd productief lijken te moeten zijn.
Maar juist door mezelf die ruimte te geven, houd ik energie over voor de dingen die voor mij echt belangrijk zijn.
Misschien herken je jezelf in mijn verhaal.
Misschien werkt jouw autisme juist heel anders.
En dat is precies de kracht van neurodiversiteit.
Er is niet één manier waarop autisme eruitziet.
Dit is mijn verhaal.
Hoe is dat voor jou?
Heb jij ook een hobby waarbij je hoofd echt tot rust komt? Of merk je juist dat je, net als ik, eerst mentale ruimte nodig hebt voordat je kunt ontspannen? Ik lees je ervaring graag in een reactie.
0 Reacties