Bij comorbiditeit bij autisme denken we vaak aan:
Autisme en AD(H)D
Autisme en hoogbegaafdheid
Autisme en dyslexie
Autisme en hoogsensitiviteit
Maar wist je dat autisme ook vaak samen voorkomt met TOS? Helaas hoor ik daar veel minder over. Dat is jammer, want er zijn genoeg (jong)volwassenen met zowel autisme als TOS. Ik richt mij met dit blog op die doelgroep, al geldt het ook voor veel kinderen.
In mijn eigen gezin én in mijn werk als autismecoach zie ik studenten en werknemers die deze combinatie hebben. En tóch wordt er vaak verbaasd gereageerd als ik zeg: “Mijn zoon heeft autisme én TOS.” Dan kijken mensen me vragend aan: “TOS? Wat is dat?”
Daar wil ik iets aan doen. Want TOS verdient meer bekendheid.
Wat is TOS?
TOS is de afkorting van taalontwikkelingsstoornis. Vroeger heette dit ESM: ernstige spraaktaalmoeilijkheden. Het is een neurocognitieve ontwikkelingsstoornis, wat betekent dat de hersenen taal minder goed verwerken.
TOS is geen taalachterstand, maar een taalstoornis. Het is aangeboren – je groeit er dus niet overheen. De problemen kunnen liggen op het gebied van taalbegrip, taalproductie of allebei.
Doordat taal in de hersenen anders wordt verwerkt, loopt de ontwikkeling van communicatie en taalgebruik anders dan bij leeftijdsgenoten.
TOS en autisme: extra uitdagingen
Voor (jong)volwassenen met autisme én TOS kan het dagelijks leven, op school of op het werk, veel energie kosten. Denk bijvoorbeeld aan:
Gesprekken volgen en reageren kost veel energie
Moeite met jezelf uiten
Moeite met begrijpend lezen
Moeilijkheden met solliciteren: jezelf moeten “verkopen” in brief of gesprek
Iets kort en duidelijk uitleggen is lastig
Alles gaat snel – maar taalverwerking heeft tijd nodig
Overprikkeling door onduidelijke communicatie of taal
Niet durven zeggen dat je iets niet begrijpt
Niet op woorden kunnen komen als je iets moet uitleggen
Samenwerken of communiceren in groepen is vermoeiend
Telefonisch of zakelijk communiceren kan lastig zijn
Moeite met plannen, organiseren en structureren
De maatschappij is steeds taalgerichter en sneller geworden. Voor mensen met TOS is dit extra ingewikkeld. In combinatie met autisme kan dit leiden tot overbelasting, onzekerheid of zelfs uitval op school of werk.
Meer herkenning en begrip
In mei schreef ik al een persoonlijk blog over wat TOS en ASS betekenen voor mijn zoon en ons als ouders:
👉 Lees het artikel hier
Ik hoop met dit artikel bij te dragen aan meer herkenning en begrip. Niet alleen voor jongvolwassenen die hiermee worstelen, maar ook voor ouders, docenten, werkgevers en begeleiders.
Heb je zelf autisme en TOS?
Ben jij een student of werknemer met autisme en TOS, en merk je dat je vastloopt? Of ben je leerkracht, begeleider of werkgever van iemand met deze combinatie?
Neem dan gerust contact met me op voor een gratis kennismakingsgesprek. We kijken samen hoe ik je verder kan helpen.
Wat is TOS?
- TOS heette eerst ESM. ESM = ernstige spraaktaalmoeilijkheid
- TOS is de afkorting van taalontwikkelingstoornis.
- TOS is een neurocognitieve ontwikkelingsstoornis. Dit betekent dat de taal in de hersenen minder goed wordt verwerkt.
- TOS is geen taalachterstand, maar een taalstoornis.
- TOS is aangeboren, dus je groeit er niet overheen.
- Het problematiek kan zich uiten op het gebied van taalbegrip, taalproductie of allebei.
- Het proces verloopt afwijkend doordat de hersenen taal niet optimaal verwerken.
De uitdagingen voor (jong) volwassenen met TOS op school of op werkvloer kunnen zijn:
- Het kost veel energie om gesprekken te volgen en erop te reageren
- Moeite om zichzelf te uiten
- Moeite met begrijpend lezen
- In een sollicitatiebrief of gesprek moet je jezelf goed kunnen verkopen
- Lastig vinden om in het kort iets uitleggen
- De maatschappij is steeds meer taalgericht en alles gaat in een sneller tempo.
- Tempo op het werk/school is sneller
- Te veel prikkels of dingen die je niet begrijpt
- Moeite met het verwoorden van bepaalde situaties
- Moeite met het communiceren in grote groepen
- Niet durven/kunnen zeggen dat je het niet begrijpt
- Niet op woorden kunnen komen
- Samenwerken kan lastig zijn
- Plannen en organiseren
- Zakelijk communiceren met moeilijke woorden als obstakel
- Telefonisch communiceren kan lastig zijn
Blogartikel
Ik heb in mei van dit jaar een blogartikel geschreven wat het voor mijn zoon en ons als ouders betekent dat hij TOS en ASS heeft. Mijn zoon is nu 17 jaar en is een student. https://schootkrachtautismecoaching.com/autisme/wat-betekent-tos-en-ass-voor-mijn-zoon-en-ons-als-ouders/
Ben je een student of een werknemer met autisme en TOS en heb je ondersteuning nodig of ben je een leerkracht of een werkgever Neem gerust contact op voor een gratis kennismakingsgesprek. In dit gesprek kunnen we onderzoeken hoe ik je kan helpen.
Hallo, in mijn omgeving is een jongetje van ruim drie jaar dat nog geen woord zegt. Als baby kon ik al geen oogcontact met hem krijgen, hij knuffelt niet, lijkt wel te begrijpen, is niet doof en zo te zien snel overprikkeld. Zijn ouders hebben hulp gezocht en binnenkort gaat hij naar een aangepaste school. Kun jij iets aanbevelen aan de ouders om meer te lezen over autisme en tos combi, bij jonge kinderen en hoe je daar als ouders mee om kunt gaan?
Jouw blogs zijn interessant, veel info, dank je. Maar de ouders van dit jongetje hebben meer nodig over deze bijzondere kinderen op jonge leeftijd, vandaar mijn vraag. Alvast bedankt!
Goedemorgen Annelies,
ik zie nu je reactie. Kun je zien dat ik niet zoveel ervaring heb met een website;).
Misschien is dit wat:
“Met TOS op de Praatstoel” bundelt de ervaringen van jongeren met TOS, autisme en andere beperkingen, wat een goed inzicht geeft in de uitdagingen die zij ervaren,
Het boek “Autisme of taalontwikkelingsstoornis?” van Diënne Kamphuis bevat 63 verhalen om de verschillen te verduidelijken en bevat ook tips.
Voor ouders van jongere kinderen is er de DANS-reeks die, via spel, helpt bij de ontwikkeling van sociale, taal- en communicatievaardigheden van kinderen met autisme en/of TOS.
Groet,
Miranda Schoot
Schoot Kracht! Autismecoaching