Soms is het niet eens een duidelijke aanraking. Soms is het alleen maar iemand die te dicht bij mij zit. Een schouder bijna tegen de mijne. Een arm die mijn ruimte binnendringt. Mijn lichaam reageert dan meteen. Ik word kriegelig. Onrustig. Alsof alles in mij zegt: dit is te veel.
Ik heb autisme en aanraking komt bij mij anders binnen. Niet zachter, maar juist harder. Mijn huid, mijn lijf, mijn zenuwstelsel lijken geen filter te hebben. Wat voor de ander klein is, voelt voor mij groot.
Hoe meer ik in het rood zit, hoe heftiger aanrakingen binnenkomen. Dan doet het niet alleen iets mentaals, maar ook fysiek. Het kan echt pijn doen. Alsof mijn lichaam al vol zit en er niets meer bij kan.
Als ik goed in mijn vel zit, kan ik meer hebben. Dan voel ik het wel, maar het overspoelt mij niet. Toch blijft aanraking altijd iets waar ik alert op ben. Het verschil zit niet in wel of geen last, maar in hoeveel ruimte ik nog over heb.
Het voelt als water. Soms rustig kabbelend, soms golvend. En als het stormt, slaan de golven genadeloos tegen de rotsen. Dan is elke aanraking er één te veel.
Ik ben mij hier steeds bewuster van geworden. Ik voel eerder wanneer mijn lichaam gespannen raakt. Wanneer mijn ademhaling verandert. Wanneer mijn schouders vast gaan zitten. Vroeger ging ik daar vaak overheen. Omdat ik dacht dat ik mij aanstelde. Dat ik niet moeilijk moest doen.
Nu weet ik: mijn lichaam liegt niet. Het reageert op prikkels. En aanraking is één van de prikkels die bij mij het hardst binnenkomt.
Het lijkt erger geworden sinds ik weet dat ik autisme heb. Dat is nu 11 jaar geleden. Niet omdat het toen pas begon, maar omdat ik eindelijk begreep wat er gebeurde.
Die kennis heeft mij veel gebracht, maar ook pijn gedaan. Want ineens zag ik hoe vaak ik mezelf had genegeerd. Hoe vaak ik over mijn grenzen was gegaan omdat ik dacht dat het moest.
De geboorte van mijn zoon was een kantelpunt. Hij moest via een keizersnede geboren worden. Ik wist toen nog niet dat ik autisme had. Eigenlijk zou ik thuis bevallen, maar dat kon niet. Hij moest eruit. Anders had hij het niet overleefd.
Er was geen keuze meer. Geen controle. Mijn lichaam was niet meer van mij. Vreemde mensen raakten mij aan, deden wat nodig was. En ik wist: dit moet. Maar mijn lijf sloeg alles op.
Sindsdien is mijn gevoeligheid voor aanraking sterker geworden. Alsof mijn lichaam heeft geleerd dat aanraking niet altijd veilig is. Dat het iets is waar je alert op moet zijn.
Als iemand te dicht bij mij zit, voelt het alsof mijn ruimte verdwijnt. Alsof ik geen adem meer heb. Dat is niet omdat ik die persoon niet mag. Het is geen afwijzing. Het is mijn zenuwstelsel dat overbelast raakt.
Autisme en aanraking gaan voor mij over veiligheid. Over controle. Over ruimte mogen innemen zonder aangeraakt te worden.
Grenzen aangeven bij aanraking is voor mij niet makkelijk. Vaak voel ik het pas als het al te laat is. Als mijn lijf al op slot zit. Toch probeer ik het steeds meer te doen.
Soms door letterlijk afstand te nemen. Soms door te zeggen:
“Wil je iets verder van mij af zitten?”
of
“Ik kan aanraking nu even niet hebben.”
Dat voelt kwetsbaar. Alsof ik lastig ben. Maar het is nodig. Want elke keer dat ik mijn grens negeer, betaal mijn lichaam de prijs.
Autisme en aanraking is geen overgevoeligheid die je zomaar uitzet. Het is prikkelverwerking. Het is een lichaam dat alles intenser beleeft.
Wat voor de één een zachte aanraking is, is voor mij soms een golf die te hard binnenkomt. En soms is afstand geen kilte, maar zelfzorg.
Door dit te delen, hoop ik dat er meer begrip komt. Meer zachtheid. Meer ruimte. Want soms is ruimte precies wat nodig is om overeind te blijven.
Misschien herken je jezelf in dit verhaal. Misschien loop jij ook rond met een lichaam dat sneller vol raakt, met grenzen die niet altijd gezien of gerespecteerd worden.
Je bent niet alleen.
Voel je vrij om een reactie achter te laten als dit verhaal iets bij je raakt.
Deel dit artikel als je denkt dat het iemand kan helpen om jou — of zichzelf — beter te begrijpen.
Of neem even een moment voor jezelf. Soms is lezen al genoeg.
Meer begrip begint bij delen. En bij ruimte geven. Ook aan jezelf.
In deze persoonlijke blog beschrijf ik hoe onduidelijkheid mij uit balans brengt bij autisme. Wat…
Een persoonlijk en eerlijk verhaal over werken met autisme, zorgen voor een gezin, beperkte energie…
Maand december vind ik altijd een uitdaging. Daarom neem ik de laatste paar jaar ook…
Soms lukt het niet om alles in balans te houden. Miranda vertelt openhartig hoe stress…
Inertie is iets waar veel mensen met autisme mee te maken hebben: de moeite om…